Het Congres op het spel
Belangrijkste punten
- De tussentijdse verkiezingen hebben betrekking op 100% van het Huis van Afgevaardigden en 33% van de Senaat.
- Historisch gezien verliest de partij van de zittende president altijd terrein – de huidige verwachtingen volgen deze trend.
- Voor de markten liggen de mogelijke gevolgen vooral bij aandelen, en minder bij obligaties.
Principe en prognoses
Op 3 november 2026 zullen de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten gaan over alle 435 zetels van het Huis van Afgevaardigden en 35 van de 100 Senaatszetels. Daarnaast zullen ook 36 van de 50 gouverneurs worden verkozen, evenals talrijke burgemeesters en rechters in lokale verkiezingen. Deze verkiezingen beperken zich dus niet tot het federale niveau, maar beïnvloeden ook het lokale politieke landschap. Afhankelijk van de resultaten zou de Republikeinse Partij haar institutionele macht kunnen zien versterken… of juist verzwakken.
Hoewel beide federale instellingen momenteel een Republikeinse meerderheid hebben, verliest de partij van de zittende president historisch gezien altijd terrein bij dit soort verkiezingen. Met de huidige krappe meerderheden in beide kamers gaan de Republikeinen de verkiezingen in met een kwetsbare positie:
- Voor de Senaat hebben de Democraten een netto winst van vier zetels nodig om de controle terug te krijgen.
- In het Huis van Afgevaardigden is de positie van de Republikeinen nog kwetsbaarder. De Democraten zouden slechts ongeveer drie zetels hoeven te winnen om de meerderheid terug te krijgen. Het voorspellingsmodel van The Economist1, gebaseerd op 25.000 simulaties, beschouwt de Democraten dan ook als favorieten.
De beschikbare opiniepeilingen suggereren een gunstige dynamiek voor de Democraten. Het optreden van Trump tijdens recente conflicten, dat door veel Amerikanen negatief werd ontvangen, heeft bijgedragen aan een dalende populariteit, met een goedkeuringspercentage onder de 40% (zoals te zien in de grafiek).
Toch hebben recente gerechtelijke beslissingen over kiesdistrictherzieningen in verschillende staten de kansen van de Republikeinen vergroot. Hierdoor wordt een Democratische overwinning mogelijk moeilijker, en zouden ze eerder 10 tot 13 zetels moeten winnen in plaats van slechts 3 om een realistische marge te behalen.
Volgens Polymarket2 is een "cohabitatie"-scenario (Republikeinse Senaat en Democratisch Huis van Afgevaardigden) momenteel de meest waarschijnlijke uitkomst.
Een dergelijke configuratie zou kunnen leiden tot wetgevingsblokkades, waardoor de goedkeuring van nieuwe fiscale maatregelen, uitgavenplannen, begrotingsonderhandelingen en schuldplafondverhogingen bemoeilijkt wordt. Ook zou dit de speelruimte van Trump beperken. Historisch gezien wordt een dergelijk evenwicht positief ontvangen door de aandelenmarkten.
Alternatieve scenario's
Het is nog steeds mogelijk dat zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat in handen komen van de Democraten. In dat geval zou het Congres de speelruimte van de Republikeinse administratie drastisch beperken, door sleutelbenoemingen (rechters, kabinet) te blokkeren en het buitenlands beleid te bemoeilijken. Het Huis zou ook bepaalde overheidsuitgaven kunnen blokkeren, parlementaire onderzoeken kunnen starten en zelfs een afzettingsprocedure tegen de president (impeachment) kunnen beginnen. Deze verschillende scenario’s zouden de politieke en institutionele druk op de president vergroten en de politieke onzekerheid versterken.
Impact op aandelen- en obligatiemarkten
Aandelen: de beurscyclus op basis van een jaar voor en na de verkiezingen
Bron: Bloomberg. Resultaten uit het verleden vormen geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.
Een zwakte van de markt in de 12 maanden voorafgaand aan de tussentijdse verkiezingen komt herhaaldelijk voor in alle cycli sinds 1990. De S&P 5003 evolueert gemiddeld onder het niveau dat op de verkiezingsdag werd waargenomen, gemiddeld 6 maanden voordien, met een gemiddelde daling van 10,3%. Bij sommige cycli ligt dit dieptepunt dichter bij de verkiezingen: 3 weken ervoor (1990, 2002, 2022) en 12 maanden ervoor (1998, 2006, 2018).
De verschillen in timing zijn te verklaren door de economische conjunctuur – 2002 en 2022 kampten met de recessie na de Dotcom-zeepbel en de renteverhogingen van de Fed. Het meest voorkomende scenario is een herstel na de verkiezingen, met winsten van 4,5% na 3 maanden en 15,3% na 12 maanden. De laatste negatieve rendementen in de 12 maanden na de tussentijdse verkiezingen dateren van 1939 (Grote Depressie).
De huidige cyclus vertoont een outperformance van +/-12% ten opzichte van het historisch gemiddelde. Deze cyclus is vergelijkbaar met de traject van 2014. Historisch gezien heeft toegeven aan de angst voor een verkiezingsresultaat meer gekost dan het heeft beschermd. Aandelenmarkten hebben altijd uiteindelijk het verloren terrein herwonnen. Belegd blijven verslaat bijna systematisch markttiming.
Federal Reserve (Fed) en obligatierentes
Historisch gezien start de Fed geen nieuw monetair verkrappingsbeleid in de aanloop naar nationale verkiezingen. Als ze zich in een renteverhogings- of verlagingscyclus bevindt, handhaaft ze doorgaans een status quo vóór de verkiezingen. Obligatierentes zijn minder gevoelig voor het verkiezingsresultaat en meer voor de economische context. In 2026 oefent de economische situatie een opwaartse druk op de rentes uit die verder gaat dan louter het electorale mechanisme.
Volgens een analyse van het Penn Wharton Budget Model4 is 60% van de stijging van de lange rentes te wijten aan de verwachting dat de Verenigde Staten massaal zullen blijven lenen, terwijl 40% verband houdt met inflatie veroorzaakt door de oorlog in Iran en de handelsheffingen van Trump.
Sommige strategen5 verwachten dat een verdeelde regering over het algemeen een gunstig resultaat is voor de obligatiemarkten, omdat de wetgevingsverlamming extra uitgaven beperkt en daarmee de financieringsbehoeften van het ministerie van Financiën (Treasury) vermindert.
Beslissingen van het FOMC vóór verkiezingen: lopende cyclus
Amerikaanse schuldemissie in 2026 vs. historisch
Conclusie
De Democratische Partij verschijnt als favoriet, gesteund door een duidelijke voorsprong in de peilingen en door een historisch ongunstige dynamiek voor de partij van de president tijdens de tussentijdse verkiezingen.
In deze context is de impact op de aandelenmarkten over het algemeen neutraal tot positief, dankzij een toegenomen politieke stabiliteit, ondanks tijdelijke fasen van volatiliteit die samenhangen met de debatten.
1 US Senate 2026 forecast | The Economist
2 2026 Midterm Elections predictions & odds | Polymarket
3 Bij een index van het type ‘Price’ worden de dividenden van de aandelen niet opnieuw belegd in de index (in tegenstelling tot een index van het type ‘Total Return’). Meer informatie vindt u op S&P 500
4 The growing national debt is punishing poor Americans - FREOPP
5 Morgan Stanley
Dit document, opgesteld en gepubliceerd door Belfius Asset Management, geeft de visie van Belfius Asset Management op de financiële markten weer. Het bevat geen gepersonaliseerd vermogensadvies, noch een beleggingsaanbeveling of onafhankelijke beleggingsresearch. Indien u op zoek bent naar gepersonaliseerd vermogensadvies, kunt u terecht bij uw Private Banker of Wealth Manager, die graag samen met u de eventuele gevolgen van deze visie voor uw persoonlijke beleggingsportefeuille zal bekijken. De vermelde cijfers zijn momentopnames en kunnen evolueren.
De vermelde ondernemingen worden louter ter illustratie aangehaald en hun vermelding houdt geen aankoopaanbeveling in. In het verleden behaalde resultaten, simulaties van in het verleden behaalde resultaten en prognoses van toekomstige resultaten van een financieel instrument, een financiële index, een strategie of een beleggingsdienst zijn geen betrouwbare indicatoren voor toekomstige prestaties.
De brutoprestaties kunnen worden beïnvloed door commissies, kosten en andere lasten. Prestaties die worden uitgedrukt in een andere valuta dan die van het land waar de belegger verblijft, zijn onderhevig aan wisselkoersschommelingen, wat een positief of negatief effect kan hebben op de resultaten. Indien in dit document wordt verwezen naar een specifiek fiscaal regime, is dergelijke informatie afhankelijk van de individuele situatie van elke belegger en kan deze worden gewijzigd.